Program Artemis to najważniejsze przedsięwzięcie kosmiczne NASA od czasów Apollo. Jego celem jest powrót ludzi na Księżyc – tym razem nie na chwilę, lecz na stałe. Kluczowym krokiem na drodze do tego celu będzie misja Artemis 2, czyli pierwsza od 1972 roku załogowa misja, która poleci w okolice naszego naturalnego satelity.
- Czym jest misja Artemis 2?
- Główny cel misji Artemis 2
- Kiedy odbędzie się start?
- Jak długo potrwa misja?
- Skąd wystartuje rakieta?
- Załoga Artemis 2
- Rakieta i statek kosmiczny
- Komunikacja z Ziemią
- Znaczenie historyczne misji
- Dlaczego NASA wraca na Księżyc?
- Ciekawostki o Artemis 2
- Wnioski i najczęściej zadawane pytania
Czym jest misja Artemis 2?
Artemis 2 to druga misja w ramach programu Artemis NASA i jednocześnie pierwszy załogowy lot statku Orion oraz rakiety Space Launch System (SLS). W przeciwieństwie do bezzałogowej misji Artemis 1 z 2022 roku, tym razem na pokładzie znajdzie się czteroosobowa załoga.
Celem misji nie będzie jednak lądowanie na Księżycu – to wydarzenie jest zaplanowane dopiero później. Artemis 2 ma charakter przede wszystkim testowy: astronauci mają wykonać jedynie przelot wokół Księżyca, po czym bezpiecznie wrócić na Ziemię.
Powrót ma odbyć się według tzw. trajektorii free-return, czyli „swobodnego powrotu”. Oznacza to, że tor lotu zostanie zaplanowany tak, aby statek mógł wrócić w kierunku Ziemi dzięki grawitacji Księżyca nawet w przypadku poważnej awarii, bez konieczności wykonywania dodatkowych manewrów napędowych.
Główny cel misji Artemis 2
Program Artemis to wieloletni plan NASA, którego celem jest trwały powrót ludzi na Księżyc oraz przygotowanie technologii potrzebnych do przyszłych załogowych misji na Marsa. W przeciwieństwie do programu Apollo z lat 60. i 70., który miał charakter krótkoterminowy, Artemis zakłada budowę długotrwałej infrastruktury kosmicznej – w tym stacji orbitalnej Gateway oraz przyszłych baz na powierzchni Księżyca.
Najważniejszym kolejnym krokiem po Artemis 2 będzie misja Artemis 3, czyli pierwsze od 1972 roku lądowanie ludzi na Księżycu. Obecnie planowany termin tej misji to około 2027 roku (wcześniej mówiono o 2025–2026, jednak harmonogram uległ opóźnieniom).
Program Artemis nie ma jednej konkretnej daty zakończenia. NASA traktuje go jako projekt długoterminowy, który ma trwać co najmniej do lat 30. XXI wieku, a potencjalnie znacznie dłużej – aż do momentu rozpoczęcia regularnych załogowych misji na Marsa.
W tym kontekście Artemis 2 jest kluczowym etapem przejściowym. To pierwsza załogowa wyprawa w ramach programu i ostatni duży test przed ponownym lądowaniem ludzi na powierzchni Księżyca.
Najważniejszym zadaniem misji jest sprawdzenie, czy systemy są gotowe do bezpiecznego transportu ludzi w głębokim kosmosie.
NASA przetestuje między innymi:
■ system podtrzymywania życia
■ systemy nawigacyjne
■ komunikację z Ziemią na bardzo dużych odległościach
■ osłonę termiczną podczas powrotu w atmosferę
■ procedury awaryjne
■ zdolność załogi do pracy poza orbitą okołoziemską
Misja ma potwierdzić, że statek Orion oraz rakieta SLS są gotowe do kolejnego etapu programu – lądowania ludzi na Księżycu w ramach Artemis 3.
W praktyce Artemis 2 zdecyduje, czy ludzkość jest gotowa na stały powrót na Księżyc po ponad półwiecznej przerwie. Jeśli zakończy się sukcesem, otworzy drogę do budowy stałej obecności człowieka poza Ziemią i dalszej eksploracji Układu Słonecznego.
Kiedy odbędzie się start?
Aktualnie (stan na luty 2026) start planowany jest nie wcześniej niż w marcu 2026 roku.
Najwcześniejsze okno startowe obejmuje:
- 6–9 marca 2026
- 11 marca 2026
Jeśli start nie dojdzie do skutku, kolejne możliwości pojawią się w kwietniu:
- 1 kwietnia
- 3–6 kwietnia
- 30 kwietnia
Okna startowe nie są w żaden sposób przypadkowe. Ich termin wyznacza przede wszystkim geometria układu Ziemia–Księżyc oraz wymagania trajektorii lotu. Aby statek Orion mógł polecieć po tzw. trajektorii free-return i bezpiecznie wrócić na Ziemię, Księżyc musi znajdować się w odpowiednim położeniu względem miejsca startu i planowanej ścieżki przelotu. Znaczenie ma także rotacja Ziemi, dostępność miejsca wodowania na oceanie oraz możliwość utrzymania łączności z załogą przez naziemne stacje komunikacyjne.
Dodatkowo uwzględnia się warunki pogodowe, dopuszczalne parametry wiatru i temperatury, a także gotowość systemów ratunkowych. Wszystkie te czynniki powodują, że starty misji księżycowych mogą odbywać się tylko w ściśle określonych dniach i godzinach.
Opóźnienia wynikają głównie z rygorystycznych testów bezpieczeństwa, m.in. problemów z wyciekami wodoru podczas prób tankowania. NASA podkreśla, że przy misjach załogowych harmonogram zawsze podporządkowany jest bezpieczeństwu.
Jak długo potrwa misja?
Cała wyprawa ma potrwać około 10 dni.
Plan lotu obejmuje:
- Start i wejście na orbitę okołoziemską
- Lot w kierunku Księżyca
- Przelot wokół jego dalekiej strony
- Powrót na Ziemię
- Wejście w atmosferę i wodowanie kapsuły
Skąd wystartuje rakieta?
Start nastąpi z historycznego kompleksu:
Kennedy Space Center, Floryda – Launch Complex 39B
ℹ️ To ten sam kosmodrom, z którego startowały misje Apollo.
To ten sam kosmodrom, z którego startowały misje Apollo.
Kompleks 39B znajduje się na wschodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych, co ma duże znaczenie strategiczne. Rakiety startujące stamtąd lecą nad Oceanem Atlantyckim, dzięki czemu w razie awarii nie zagrażają obszarom zamieszkanym. Położenie blisko równika zapewnia również dodatkową prędkość wynikającą z rotacji Ziemi, co pozwala efektywniej wynosić ciężkie ładunki w kosmos.
Platforma 39B została gruntownie zmodernizowana na potrzeby programu Artemis. Jest przystosowana do obsługi najpotężniejszej rakiety NASA – Space Launch System (SLS) – oraz do spełniania rygorystycznych wymogów bezpieczeństwa dla misji załogowych. W przeciwieństwie do wielu starszych stanowisk startowych ma tzw. „clean pad”, czyli uniwersalną konstrukcję umożliwiającą obsługę różnych typów rakiet bez stałych wież serwisowych.
Dzięki swojej lokalizacji, infrastrukturze oraz wieloletniemu doświadczeniu w obsłudze misji kosmicznych kompleks 39B pozostaje jednym z najważniejszych i najbardziej zaawansowanych miejsc startowych na świecie.
Załoga Artemis 2
W skład misji wchodzi czterech astronautów z USA i Kanady.
Reid Wiseman (NASA)
Doświadczony astronauta i były dowódca ISS.
Victor Glover (NASA)
Pierwszy czarnoskóry astronauta w misji wokół Księżyca.
Christina Koch (NASA)
Pierwsza kobieta, która poleci w okolice Księżyca.
Jeremy Hansen (CSA)
Pierwszy Kanadyjczyk w takiej misji.
Rakieta i statek kosmiczny
Do realizacji misji Artemis 2 NASA wykorzystuje całkowicie nowy, superciężki system nośny oraz statek zaprojektowany specjalnie do lotów w głębokim kosmosie. Oba elementy – rakieta Space Launch System i kapsuła Orion – tworzą jeden z najbardziej zaawansowanych technologicznie zestawów startowych w historii astronautyki, zdolny do transportu ludzi poza orbitę okołoziemską.
Space Launch System (SLS)
To najpotężniejsza rakieta zbudowana przez NASA od czasów Saturna V. Została zaprojektowana specjalnie do lotów w głęboki kosmos.
Jej możliwości obejmują:
- wynoszenie ciężkich ładunków poza orbitę Ziemi
- transport ludzi na Księżyc i Marsa
- obsługę długotrwałych misji
Orion
Statek Orion to nowoczesna kapsuła załogowa zdolna do wielotygodniowych lotów poza orbitą Ziemi.
Najważniejsze cechy:
- zaawansowany system podtrzymywania życia
- wysoka odporność na promieniowanie kosmiczne
- osłona termiczna do powrotu z prędkości międzyplanetarnych
- zdolność autonomicznego lotu
Komunikacja z Ziemią
Kontakt z załogą zapewnią dwie sieci NASA:
▪ Near Space Network – dla przestrzeni wokół Ziemi
▪ Deep Space Network – dla komunikacji międzyplanetarnej
To ogromne radioteleskopy rozmieszczone na całym świecie.
Znaczenie historyczne misji
Artemis 2 będzie:
- pierwszym załogowym lotem wokół Księżyca od Apollo 17
- pierwszą taką misją z udziałem kobiety
- pierwszą z udziałem astronauty spoza USA
- stanowić początek nowej ery eksploracji kosmosu
Co najważniejsze, misja otworzy drogę do Artemis 3, która ma doprowadzić do ponownego lądowania ludzi na Księżycu (obecnie planowanego na ok. 2027 rok).
Dlaczego NASA wraca na Księżyc?
Tym razem celem nie jest prestiż polityczny, lecz długoterminowa obecność człowieka poza Ziemią. Księżyc ma stać się nie tylko obiektem badań, ale przede wszystkim strategicznym zapleczem dla przyszłej eksploracji kosmosu. Dzięki bliskości względem Ziemi stanowi idealne miejsce do testowania technologii, które w przyszłości będą wykorzystywane podczas wieloletnich misji na Marsa – od systemów podtrzymywania życia, przez habitaty kosmiczne, aż po autonomiczne roboty i nowe źródła energii.
Duże znaczenie mają również zasoby naturalne. Na biegunach Księżyca znajdują się złoża lodu wodnego, które można przekształcać w wodę pitną, tlen do oddychania oraz paliwo rakietowe. W praktyce oznacza to możliwość tworzenia samowystarczalnych baz i ograniczenia konieczności transportu wszystkiego z Ziemi, co drastycznie obniża koszty dalszej eksploracji.
Program Artemis zakłada także budowę stacji orbitalnej Gateway, która będzie krążyć wokół Księżyca i pełnić rolę przystanku pośredniego dla załóg oraz centrum logistycznego dla misji powierzchniowych.
W dalszej perspektywie planowane są stałe bazy na powierzchni, umożliwiające regularne pobyty astronautów. Wszystko to ma stworzyć fundament pod przyszłą infrastrukturę kosmiczną i uczynić z Księżyca pierwszy krok w kierunku trwałej obecności człowieka w Układzie Słonecznym.
Ciekawostki o Artemis 2
- Można było wysłać swoje imię na pokład misji poprzez stronę NASA (dane będą przechowywane w pamięci cyfrowej umieszczonej na statku Orion). Symboliczna lista nazwisk trafi w przestrzeń kosmiczną razem z załogą i powróci na Ziemię po zakończeniu misji, stanowiąc formę udziału społeczeństwa w programie Artemis.
- Start będzie transmitowany na żywo
- Orion przeleci dalej od Ziemi niż jakikolwiek załogowy statek od czasów Apollo
- To jedna z najdroższych i najbardziej złożonych misji w historii NASA
Wnioski i najczęściej zadawane pytania
Misja Artemis 2 stanowi przełomowy moment w historii współczesnej astronautyki. Po ponad półwiecznej przerwie od czasów programu Apollo ludzie ponownie opuszczą orbitę okołoziemską i udadzą się w kierunku Księżyca. Choć nie będzie to jeszcze lądowanie, znaczenie tej wyprawy jest fundamentalne – od jej powodzenia zależy cały dalszy harmonogram programu Artemis.
Lot pozwoli po raz pierwszy sprawdzić w praktyce, czy najnowsza rakieta SLS oraz statek Orion są w stanie bezpiecznie transportować ludzi w głęboki kosmos i sprowadzić ich z powrotem na Ziemię. To także test procedur, systemów bezpieczeństwa oraz gotowości załogi do funkcjonowania poza ochronną osłoną magnetosfery Ziemi.
Sukces Artemis 2 otworzy drogę do misji Artemis 3, która ma doprowadzić do pierwszego od 1972 roku lądowania człowieka na Księżycu, a w dalszej perspektywie – do budowy stałych baz i przygotowania wypraw na Marsa. Program Artemis może więc zapoczątkować nową erę eksploracji kosmosu, w której obecność ludzi poza Ziemią stanie się czymś znacznie bardziej trwałym niż w czasach Apollo.
Jeśli misja zakończy się powodzeniem, będzie to wyraźny sygnał, że ludzkość wchodzi w etap realnej ekspansji poza naszą planetę – od pojedynczych lotów eksperymentalnych do długoterminowej obecności w przestrzeni kosmicznej.
Czy podczas misji Artemis 2 astronauci wylądują na Księżycu?
Nie. Artemis 2 obejmuje jedynie przelot wokół Księżyca bez lądowania. Pierwsze lądowanie w ramach programu Artemis planowane jest dopiero podczas misji Artemis 3.
Jak daleko od Ziemi poleci załoga Artemis 2?
Statek Orion oddali się na setki tysięcy kilometrów od Ziemi, znacznie poza orbitę Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Będzie to najdalszy załogowy lot w przestrzeń kosmiczną od czasów programu Apollo.
Czy załoga będzie miała kontakt z Ziemią przez cały czas trwania misji?
W większości tak. Komunikację zapewnią globalne sieci anten NASA. Jedynym wyjątkiem będzie krótki okres przelotu za niewidoczną z Ziemi stroną Księżyca, kiedy sygnał radiowy zostanie chwilowo utracony.
Dlaczego NASA nie wysyła ludzi bezpośrednio na Marsa?
Lot na Marsa jest znacznie bardziej skomplikowany i trwa wiele miesięcy. Księżyc stanowi bezpieczniejsze i bliższe miejsce do testowania technologii, procedur oraz systemów niezbędnych do takich wypraw.
Co stanie się z kapsułą Orion po zakończeniu misji?
Po wejściu w atmosferę statek woduje w oceanie, gdzie zostaje podjęty przez specjalne jednostki ratunkowe. Kapsuła może być następnie analizowana lub częściowo wykorzystana w kolejnych programach badawczych.
Czy Artemis 2 będzie widoczna z Ziemi gołym okiem?
To jest treść karty zastępczej. Ważne jest, aby w bloku znajdowały się niezbędne informacje, ale na tym etapie jest to tylko symbol zastępczy, który pomoże Ci zwizualizować sposób wyświetlania treści. Możesz go swobodnie edytować, dodając do niego swoją rzeczywistą treść.
Jestem doświadczonym redaktorem specjalizującym się w tematach związanych z nowinkami technologicznymi. Moja pasja do pisania artykułów o innowacjach w technologii przekłada się na bogate doświadczenie w kreowaniu treści zrozumiałych i przystępnych dla czytelników. Posiadam szeroką wiedzę na temat najnowszych trendów w branży IT , które angażują i edukują naszą społeczność.
Dodaj komentarz