|

|

Czy da się cofnąć płatność BLIK? Wyjaśnienie

Płatność BLIK zatwierdzona w aplikacji bankowej jest nieodwołalna – środki trafiają do odbiorcy w ciągu sekund i nie istnieje żaden przycisk “cofnij”. To fundamentalna cecha tego systemu płatności, która w 2025 roku dotyczy już 1,4 miliarda transakcji realizowanych w samym pierwszym półroczu. Poniżej szczegółowe wyjaśnienie, co można zrobić po błędnej transakcji, jak wygląda procedura odzyskiwania pieniędzy i jak uchronić się przed stratą.

Dlaczego płatności BLIK są nieodwołalne?

Regulamin Polskiego Standardu Płatności (operatora systemu BLIK) w wersji obowiązującej w 2025 roku jasno stanowi – autoryzacja transakcji BLIK jest nieodwołalna. Oznacza to, że w momencie zatwierdzenia operacji kodem PIN lub biometrią w aplikacji bankowej, zlecenie płatnicze zostaje ostatecznie przyjęte do realizacji. Nie ma żadnego “okna czasowego” na anulowanie, jak ma to miejsce np. przy tradycyjnych przelewach Elixir, które można wycofać zanim zostaną przetworzone w kolejnej sesji rozliczeniowej.

Ta natychmiastowość – paradoksalnie – jest największą zaletą BLIK-a w codziennym użytkowaniu i zarazem największą wadą w przypadku pomyłek czy oszustw. Pieniądze docierają do odbiorcy dosłownie w sekundach, a po ich zaksięgowaniu ani bank nadawcy, ani system BLIK nie mają technicznych możliwości ich “cofnięcia”.

Dotyczy to zarówno kodu BLIK, jak i przelewu na telefon

Warto rozróżnić dwa główne sposoby korzystania z BLIK-a, ponieważ oba są nieodwołalne, ale wiążą się z nieco innymi konsekwencjami:

  • Płatność kodem BLIK – sześciocyfrowy kod wpisywany w sklepie internetowym, terminalu płatniczym lub bankomacie. Nie podlega procedurze chargeback znanej z kart płatniczych. Po zatwierdzeniu transakcja jest ostateczna.
  • Przelew BLIK na numer telefonu – transfer środków powiązany z numerem telefonu odbiorcy. W przypadku pomyłki (wpisanie złego numeru) pieniądze trafiają do osoby przypisanej do tego numeru w systemie BLIK, a odzyskanie ich wymaga osobnej procedury.

Co zrobić po błędnym przelewie BLIK – krok po kroku

Jeśli doszło do omyłkowego przelewu na zły numer telefonu lub nieprawidłową kwotę, istnieje określona ścieżka postępowania. Nie gwarantuje ona sukcesu, ale jest jedyną formalną drogą do odzyskania środków.

  1. Kontakt z odbiorcą – jeśli znany jest numer telefonu osoby, do której trafiły pieniądze, warto najpierw poprosić ją bezpośrednio o zwrot. Wiele osób oddaje środki dobrowolnie.
  2. Zgłoszenie do własnego banku – jak najszybciej, najlepiej w ciągu kilku minut od transakcji. Bank nadawcy uruchamia procedurę odzyskiwania środków za pośrednictwem systemu międzybankowego Ognivo.
  3. Procedura Ognivo – bank nadawcy kontaktuje się z bankiem odbiorcy. Odbiorca otrzymuje informację o pomyłce i prośbę o dobrowolny, anonimowy zwrot środków na specjalny rachunek techniczny. Na podjęcie decyzji ma 30 dni.
  4. Reklamacja pisemna – złożenie formalnej reklamacji w banku. Zgodnie z regulaminem reklamację można złożyć do 13 miesięcy od daty transakcji.
  5. Droga sądowa – jeśli po 30 dniach odbiorca nie zwróci pieniędzy, można wnioskować o ujawnienie jego danych osobowych i dochodzić roszczenia w sądzie na podstawie art. 405 Kodeksu cywilnego (bezpodstawne wzbogacenie). Termin przedawnienia wynosi 6 lat.

Wiele banków nie pobiera opłat za wszczęcie procedury zwrotu omyłkowego przelewu, natomiast ewentualny proces sądowy wiąże się już z konkretnymi kosztami – opłatą sądową, ewentualnym wynagrodzeniem pełnomocnika i czasem oczekiwania na rozstrzygnięcie.

Oszustwa na BLIK – skala problemu w 2025 roku

Nieodwołalność transakcji BLIK sprawia, że system ten stał się jednym z ulubionych narzędzi cyberprzestępców. Statystyki z 2025 roku są alarmujące:

  • CERT Polska zarejestrował rekordowe 658 tysięcy zgłoszeń cyberzagrożeń, w tym masowe oszustwa z użyciem kodów BLIK.
  • Jedna zorganizowana grupa przestępcza oszukała 1300 osób na łączną kwotę ponad 3 milionów złotych.
  • W samej Warszawie policja odnotowała około 9000 zgłoszeń oszustw “na BLIK” w pierwszych 9 miesiącach roku.
  • Szacuje się, że w Polsce około 98% strat z oszukańczych przelewów ponoszą bezpośrednio klienci – nie banki.

Najczęstsze scenariusze to wyłudzanie kodów BLIK przez osoby podszywające się pod znajomych na komunikatorach, fałszywi pracownicy banków proszący o “weryfikację” transakcji oraz oszustwa polegające na celowym wykonaniu drobnego przelewu na konto ofiary, a następnie kontaktowaniu się z prośbą o “zwrot” – ale już na inne, kontrolowane przez przestępców konto.

Co robić, gdy padło się ofiarą oszustwa

W przypadku podejrzenia oszustwa reakcja musi być natychmiastowa:

  1. Zablokowanie dostępu do konta – przez aplikację bankową lub infolinię banku.
  2. Zgłoszenie do banku – najlepiej telefonicznie w ciągu kilku minut, a następnie pisemnie.
  3. Zgłoszenie na policję – złożenie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.
  4. Zabezpieczenie dowodów – zrzuty ekranu rozmów, wiadomości, historii transakcji.

Niestety, szanse na odzyskanie środków po zatwierdzeniu kodu BLIK przez ofiarę są bardzo niskie. Brak mechanizmu chargeback oznacza, że całe ryzyko spoczywa na użytkowniku. Dlatego Rzecznik Finansowy i sam operator BLIK konsekwentnie podkreślają – nigdy nie należy działać pod presją czasu i samodzielnie zwracać środków na konto wskazane przez nieznaną osobę. Każdy zwrot powinien odbywać się wyłącznie przez oficjalną procedurę bankową.

Jak się zabezpieczyć – praktyczne zasady prewencji

Najskuteczniejszą strategią pozostaje zapobieganie. Kilka prostych nawyków może uchronić przed utratą pieniędzy:

  • Weryfikacja odbiorcy – przed zatwierdzeniem przelewu BLIK na telefon zawsze sprawdzaj wyświetlane imię i nazwisko odbiorcy. System pokazuje te dane przed autoryzacją.
  • Ustawienie limitów BLIK – większość banków umożliwia ograniczenie dziennej kwoty transakcji BLIK. Nawet jeśli dojdzie do nieautoryzowanego użycia, straty będą ograniczone.
  • Włączenie powiadomień push – natychmiastowe alerty o każdej transakcji pozwalają szybko wykryć nieautoryzowaną aktywność.
  • Nigdy nie podawanie kodu BLIK osobom trzecim – pracownik banku, policjant ani żaden serwis internetowy nigdy nie prosi o podanie kodu BLIK przez telefon.
  • Ostrożność przy “pomyłkowych przelewach” – jeśli ktoś twierdzi, że omyłkowo przesłał pieniądze i prosi o zwrot, należy odesłać tę osobę do jej banku. Zwrot powinien zawsze przebiegać przez procedurę Ognivo.

Co przyniesie przyszłość – zmiany w systemie BLIK

W 2026 roku planowane jest uruchomienie transgranicznych przelewów BLIK (cross-border P2P), co pozwoli przesyłać pieniądze na numery telefonów za granicą. Choć to ogromne udogodnienie, rodzi też nowe pytania o bezpieczeństwo – odzyskanie środków wysłanych za granicę będzie jeszcze trudniejsze niż w przypadku transakcji krajowych. Można się spodziewać, że operator systemu wprowadzi dodatkowe zabezpieczenia, ale zasada nieodwołalności autoryzacji prawdopodobnie się nie zmieni.

Podsumowanie

Płatności BLIK po zatwierdzeniu w aplikacji bankowej są nieodwołalne – zarówno przelewy na telefon, jak i płatności kodem. Jedyną drogą do odzyskania omyłkowo wysłanych środków jest procedura bankowa przez system Ognivo, która zależy od dobrej woli odbiorcy, lub – w ostateczności – postępowanie sądowe. W przypadku oszustwa szanse na zwrot pieniędzy są minimalne, a 98% strat ponoszą sami klienci. Przy 1,4 miliarda transakcji BLIK zrealizowanych w pierwszym półroczu 2025 roku i rosnącej liczbie oszustw, kluczowa staje się prewencja – ustawianie limitów, weryfikacja odbiorców i bezwzględna zasada niepodawania kodów BLIK nikomu przez telefon. W razie jakichkolwiek wątpliwości zawsze warto skontaktować się z własnym bankiem, zanim podejmie się jakiekolwiek działanie.


Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Świat technologii
Przegląd prywatności

Ta strona korzysta z ciasteczek, aby zapewnić Ci najlepszą możliwą obsługę. Informacje o ciasteczkach są przechowywane w przeglądarce i wykonują funkcje takie jak rozpoznawanie Cię po powrocie na naszą stronę internetową i pomaganie naszemu zespołowi w zrozumieniu, które sekcje witryny są dla Ciebie najbardziej interesujące i przydatne.